Diarree in Thailand voorkomen: zo blijf je gezond op reis

Thailand staat op bijna elk bucketlist-lijstje, en niet voor niets. Maar tussen de tempels, stranden en streetfood ligt één ongenode gast op de loer: buikklachten. Bijna één op de drie reizigers krijgt onderweg last van diarree. Het goede nieuws? Met de juiste voorbereiding verklein je die kans flink.

In deze gids lees je waarom je darmen het in Thailand zwaar hebben, wat je wel en niet moet eten en drinken, en hoe je je lichaam alvast voorbereidt op vertrek. Praktisch, eerlijk, en onderbouwd met wat gezondheidsinstanties als de CDC, het LCR en Thuisarts.nl adviseren.

Waarom je in Thailand snel buikklachten krijgt

In de reiswereld heet het gekscherend "Thailand belly" of "Bangkok belly", maar medisch gezien is het gewoon reizigersdiarree: waterige ontlasting opgelopen op reis, meestal door besmet voedsel of water. Je darmflora is opgebouwd rond je leven thuis, en in Thailand verandert alles tegelijk: ander eten, andere bacterien, hitte en een ander ritme.

Wat Thailand bijzonder maakt, is de dominante boosdoener. Waar in de meeste landen de ETEC-bacterie de hoofdrol speelt, is dat in Thailand en de rest van Zuidoost-Azie de Campylobacter. In een klinische studie onder reizigers in Thailand was deze bacterie verantwoordelijk voor 64% van de gevallen. Dat is belangrijk, want Campylobacter in de regio is grotendeels resistent geworden tegen het antibioticum ciprofloxacine, in onderzoek tot wel 89%. Meer over dat verschil per land lees je in ons stuk over Delhi belly, Thailand belly en Montezuma's wraak.

Hoe groot is de kans op diarree?

Reizigersdiarree is de meest voorkomende reisziekte ter wereld. Volgens de CDC krijgt 30 tot 70% van de reizigers naar hoogrisicobestemmingen ermee te maken binnen twee weken, afhankelijk van seizoen en gedrag. Het LCR houdt het op ongeveer één op de drie reizigers.

De kans is het grootst in het regenseizoen, ruwweg mei tot oktober, wanneer overstromingen en hygiene een grotere uitdaging vormen. Dat is ook precies het dengue-seizoen, al is dat een aparte, door muggen overgebrachte ziekte. De lokale bevolking heeft door de jaren heen weerstand opgebouwd tegen de plaatselijke bacterien. Als toerist mis je die, en dat is precies waarom voorbereiding zo veel uitmaakt.

Is het kraanwater in Thailand veilig?

Kort antwoord: nee, drink geen kraanwater in Thailand. Ook niet in Bangkok. Zelfs als het bij de bron schoon is, kan het onderweg door oude leidingen alsnog verontreinigd raken. Het LCR adviseert alleen gekookt water of water uit gesloten flessen.

Let ook op de minder voor de hand liggende bronnen van kraanwater:

• IJsblokjes. In toeristische bars en restaurants is het ijs vaak fabrieksmatig gemaakt en veilig (herkenbaar aan het gat in het midden), maar op afgelegen plekken weet je het niet zeker. Twijfel je, sla het over.
• Tandenpoetsen. Gebruik ook hiervoor flessenwater, zeker in de eerste dagen.
• Verse sapjes en smoothies. Heerlijk, maar soms aangevuld met kraanwater of ijs. Vraag ernaar of kies plekken met veel doorloop.
• Rauw gewassen groente en fruit. Gewassen in kraanwater is net zo riskant als het water zelf.

Veilig eten in Thailand: de streetfood-regels

Thais streetfood is een van de hoogtepunten van elke reis, en dat hoef je echt niet te laten staan. De truc is weten waar je op let. De CDC vat het simpel samen: eet alleen eten dat ter plekke vers en dampend heet wordt bereid, en vermijd rauw of halfgaar voedsel.

De algemene regels voor veilig eten op reis hebben we in een aparte gids uitgewerkt. Concreet voor Thailand betekent dat:

• Kies drukke kraampjes. Veel doorloop betekent verse ingredienten en snelle omzet.
• Eet het heet. Wok-gerechten die voor je ogen worden bereid zijn een veilige keuze.
• Pas op met rauwe garnituur. Rauwe kruiden, kiemgroente en salades zoals som tam of rauwe larb zijn lekker, maar risicovoller.
• Vermijd halfgare kip en rauwe zeevruchten. Juist daar zit de Campylobacter.
• Schil je eigen fruit. Zelf pellen is veiliger dan voorgesneden fruit dat al een tijd ligt.

Een eerlijke kanttekening: zelfs de CDC erkent dat mensen die deze regels netjes volgen, soms alsnog ziek worden. Voedselveiligheid verkleint je risico flink, maar dekt het niet volledig af. Daarom loont het om ook je eigen weerstand een handje te helpen.

8 praktische tips om diarree te voorkomen

Alles op een rij, van vertrek tot thuiskomst. Hang deze regels in je achterhoofd tijdens je reis.

• Was vaak je handen. Met water en zeep, zeker voor het eten en na het toilet. Neem handgel mee voor onderweg.
• Drink alleen flessen- of gekookt water. Check dat de dop verzegeld is.
• Wees kritisch op ijs. Bij twijfel over de herkomst: laat staan.
• Eet vers en heet. Dampend heet en voor je ogen bereid is je veiligste gok.
• Mijd rauwe garnituur. Rauwe kruiden, kiemgroente en ongewassen salades.
• Voorkom halfgaar vlees en rauwe schaaldieren. Vooral kip goed doorbakken.
• Bereid je darmflora voor. Begin ruim voor vertrek, zie de volgende sectie.
• Neem ORS mee. Voor het geval het toch misgaat, zodat je niet uitdroogt.

Je darmen voorbereiden voor vertrek

Voedselveiligheid gaat over wat je onderweg tegenkomt. Maar je kunt ook je eigen uitgangspositie verbeteren, en daar begin je het beste al thuis mee. Een sterke, gevarieerde darmflora is beter bestand tegen de nieuwe bacterien die je in Thailand tegenkomt.

Onderzoek suggereert dat bepaalde probioticastammen het risico op reizigersdiarree iets kunnen verkleinen. Een veelgeciteerde meta-analyse (McFarland, 2007) vond over twaalf studies een risicoreductie van rond de 15%, een bevinding die een latere analyse (Bae, 2018) bevestigde. Het effect is bescheiden en instanties nemen het nog niet standaard op in hun advies, maar als laagdrempelige aanvulling op je voorbereiding is het het overwegen waard. Omdat je vooraf niet weet welke bacterie je tegenkomt, is een formule met meerdere stammen daarbij het meest logisch. Lees hoe je kiest in de beste probiotica voor reizen.

Begin bij voorkeur twee weken voor vertrek. Het volledige schema staat in ons 2-weken plan, en het precieze innamemoment op Hoe te gebruiken.

Wat te doen als je toch ziek wordt

Ondanks alle voorzorg kan het misgaan. In de meeste gevallen is reizigersdiarree vervelend maar onschuldig, en trekt het binnen een paar dagen vanzelf weg. Dit is je aanpak.

• Drink veel, met ORS. Uitdroging is het grootste risico. ORS vult vocht en zouten aan en is bij elke Thaise apotheek te koop.
• Rust en eet licht. Geef je darmen even rust met makkelijk verteerbaar eten.
• Loperamide bij nood. Handig als je moet reizen, maar niet bij koorts of bloed in de ontlasting, en maximaal een paar dagen.

Kort samengevat

Diarree in Thailand voorkomen draait om twee dingen: slim omgaan met eten en water ter plekke, en je darmen vooraf voorbereiden. Vermijd kraanwater en twijfelachtig ijs, eet vers en heet, mijd rauwe garnituur, en was vaak je handen. Bouw daarnaast in de weken voor vertrek rustig aan je weerstand, en neem ORS mee voor het geval het toch misgaat. Wat je verder aan medicijnen en handige spullen meeneemt, vind je in onze reisapotheek checklist.

Zo geef je jezelf de beste kans op een reis vol pad thai en tempels, zonder al te veel tijd op de wc. Geniet van Thailand.

Dit artikel is geschreven voor informatieve doeleinden en vervangt geen medisch advies. Genoemde onderzoeksresultaten gaan over specifieke bacteriestammen en zijn geen claims over een specifiek product. Raadpleeg bij twijfel, bij gebruik van medicijnen of bij een verminderde weerstand altijd een (reis)arts.